De Nieuwjaarsbijeenkomst feb 2026

Wat een inspirerende start van het jaar tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van AetA op Buitenplaats Koningsweg Arnhem.

Op deze bijzondere plek op de rand van nationaalpark De Hoge Veluwe, waar geschiedenis, landschap en nieuwe initiatieven samenkomen, trapten we het jaar af met een grote opkomst van leden en nieuwe gezichten. De middag werd verrijkt door een inspirerende presentatie van Harro de Jong, die ons meenam in zijn visie en de worsteling op het creëren van deze bijzondere plek een voormalig militair terrein. Het vormde een mooie aanleiding voor gesprekken, uitwisseling en nieuwe verbindingen.

Vorig jaar mochten we maar liefst 37 nieuwe leden verwelkomen, iets waar we enorm trots op zijn. Ook dit jaar blijven we groeien en bouwen we verder aan een sterk en divers netwerk van architecten, ontwerpers en denkers. We staan nadrukkelijk open om ons genootschap verder uit te breiden met nieuwe denkbeelden en gezichten.

Een mooie start van het jaar is ook dat het eerste nummer van Forum is verschenen. Forum beschrijft door actuele stukken onder het motto “ What we can do” , de hedendaagse opgaven.

We kijken uit naar alle activiteiten die op de agenda staan, waaronder excursies naar Cambridge & Oxford en Wenen, Kantoor vol Afval,Fotomuseum Santos in Rotterdam en natuurlijk een bijzonder moment dit jaar: het lustrum 170 jaar AetA.

Op naar een inspirerend jaar vol ontmoeting, kennisdeling en architectuur.

--------------------------------------------------------------------------------

Toespraak Voorzitten Jan Poolen: 

Van 1789-1799 vond in Frankrijk de Franse Revolutie plaats. Een zeer interessant periode met grote politieke

en maatschappelijke gevolgen. Een politieke omwenteling was het. De macht van privileges, adel en geestelijkheid werd onder druk van radicalen teruggedrongen. Maar ook de boeren en burgers kwamen in opstand. Met de verklaring van de rechten van de mens ontstond het iconische credo “Liberté, Egalité, Fraternité. Dit heeft zich verspreid over de hele wereld.

Maar de paradox van de strijd om de vrijheid was dat Napoleon de macht greep, de revolutie eindigde en een dictatuur vestigde zich.

Belangrijk thema, dat geldt nog steeds in Frankrijk, was het recht op bescherming van eigendom.

Dat kunnen omslaan van een revolutie in een dictatuur is kenmerkend in de geschiedenis.

Je zou een parallel kunnen trekken met nu. De economische wereld, geld gedreven, bepaalt de politiek en de keuzes.

De wereld wordt steeds rechtser, populistischer en de dictatuur of een vorm ervan is nabij.

In de tijd van de revolutie waren de pamfletten belangrijk. Zo konden ze de mensen te bereiken en beïnvloeden. De vrijheid van drukpers was een groot goed. De parallel met en de huidige tijd is evident. Sociale media met haar algoritmen bepalen sterk het denkveld. En dan weet je nog niet of het klopt. Maar dat speelt altijd, ook in de Franse Revolutie. De onafhankelijk journalistiek staat vaak zwaar onder druk.

Op 14 juli, de nationale feestdag in Frankrijk, was de bestorming van de Bastille. Het omslagpunt.

De Franse revolutie had ook ingrijpende invloed op de architectuur. De uitbundige Barok- en Rococostijlen die symbool stonden voor de monarchie en de aristocratie werden vervangen door het sobere neoclassicisme. De stijl stond meer voor de democratische idealen. De monumentaliteit en soberheid zien we in het werk van Ledoux en Boullée.

Maar ook werden paleizen herbestemmend en kregen een publieke betekenis, bv Het Louvre. De Notre Dame werd wijnpakhuis.

De stad werd heringericht met rechte lanen en pleinen. Alles met een duidelijke focus op de burger. Nut en functionaliteit stonden voortaan voorop.

We hebben geschiedenis nodig zei de Amerikaanse historicus Timoty Snijder. “ We hebben geschiedenis nodig om onszelf te verdedigen tegen mythes. We moeten in de “3 minuten maatschappij” oppassen dat we ons alleen maar vormen door quotes. Denkkracht is en blijft essentieel en in ons vak natuurlijk samen met verbeeldingskracht. Ook moeten we oppassen in stereotypen te blijven denken. We moeten het samen doen. Moeten ook open naar elkaar blijven staan. Ik geef dit minderheidskabinet het vertrouwen. Wordt bijna een zakenkabinet.  Nu nog de oppositie. Zij moeten dat ook kunnen en willen. Architecten maar alle bouwpartners moeten de stereotypen loslaten. “Aannemers zijn alleen met techniek en geld bezig , ontwikkelaars willen  alleen veel geldt verdienen en architecten zijn  het grootste risico in de planvorming”. Vanuit kennis, vakmanschap, verbeelding en samenwerken moeten we elkaar toch kunnen vinden?  We zijn allen nodig.

Als ik oude FORUMS opensla lees ik dezelfde zaken waar we nu mee bezig zijn, dezelfde uitdagingen en dezelde worstelingen.  Mark Twain zei al” Geschiedenis herhaalt zich nooit maar rijmt altijd een keer. Dat is een geruststelling vanuit het besef van de geschiedenis. De tijd is anders en de mensen zijn anders maarde thema’s komen altijd weer terug.  Zo zien we nu  een revival van de tuinstadprincipes van Ebenezer Howard. De tuinstad waar stad en platteland samen komen. Howard was niet alleen een idealist maar had een compleet businessplan. Hij wist samen met de bouwende en ontwikkelende partijen prachtige rendabele tuinsteden te realiseren. Bv Letchworth.

In “Vrijheid, gelijkheid en broederschap” is voor mij vrijheid wel het hoogste goed. Vrijheid om te mogen zeggen wat je denkt, wie je bent en vrij te mogen reizen. Vrijheid is het collectieve.  Vrijheid zou ook moeten staan voor de publieke zaak. Voor het algemeen belang. Helaas is dat in onze individualische maatschappij soms ver te zoeken.

Download de hele toespraak onder het kopje downloads